“Dit-testimonjanza hi vera. Għaldaqstant ċanfarhom severament, sabiex ikunu korretti fil-fidi u ma jagħtux kas ħrejjef Lhud u kmandamenti tal-bnedmin li jirroftaw l-verità. Kollox pur għall-puri, imma għall-ikkontaminati u l-miskredenti xejn mhu pur, anzi kemm il-moħħ kif ukoll il-kuxjenza tagħhom huma kkontaminati. Jikklejmjaw li jafu ’l Alla, imma b’azzjonijiethom jiċħduh. Huma detestabbli, diżubbidjenti, u diżapprovati għal kull att tajjeb” (Titu 1:13-16).
Xi darba jew oħra ngħafasna mill-persistenza tal-kuxjenza. Nafu x’testimonjanza kapaċi toffri. M’hemm ebda xhud daqshekk terribbli, ebda akkużatur tant setgħan daqs il-kuxjenza li tgħammar fina.
Qisha avukat qed jgħaddina minn kontroeżami. Kuxjenza ħatja m’għandha x’tambi ’l ħadd min jixliha; tħoss biża’ kontinwu. Bniedem jaqbillu jissakkar f’kaverna ma’ orsa misruqa mill-frieħ tagħha milli jgħammar ma’ kuxjenza akkużatriċi. Ebda strument tat-tortura, ebda ħġejjeġ ma jistgħu jikkompetu mal-miżerja meta tkun konxjament ħati, u ma tara ebda rimedju mid-dnub. Il-ħati, b’sens ta’ disperazzjoni, ilebbet ’l hemm meta ħadd mhu jipprova jaqbdu; u l-ħalliel jimmaġina kull arbuxxell kuntistabbli - osservazzjoni f’wieħed mid-drammi storiċi ta’ Shakespeare.
F’Amletu huwa magħdud ukoll li l-kuxjenza tagħmilna lkoll ġwief u kodardi. Inċidentalment, min għandu l-kuxjenza mċappsa u mtaqqla, ipenġi l-agħar xenarju; l-azzjonijiet ta’ ħaddieħor jagħtihom l-agħar interpretazzjoni.
Fl-estrem l-ieħor, it-testimonjanza ta’ kuxjenza tajba hi l-glorja ta’ kull ruħ devota, u ma tindiehex minn ebda xilja. Nies b’kuxjenza klir ma jħabblux rashom jekk iħabbat il-bieb f’nofs ta’ lejl. Għall-kuntrarju isservihom bħala kurazza; avolja jfaqqgħu s-sajjetti, jorqdu trankwilli. Meta wieħed imantni kuxjenza bla ħtija ssirlu divan komdu, u l-hena tinkurunalu rasu. Dik l-istess hena japprezzaha tant illi, bħala raġel integru, ma jasalx biex jagħti widen għal kwalunkwe raġunament kontra l-kuxjenza tiegħu.
Talba: “Missier etern, nifhmu illi skont ma tagħtina daqshekk ieħor tippretendi mingħandna. Lil min tagħtih ftit, tiddomanda mingħandu ftit; lil min ħafna, tirrekjiedi ħafna. Agħtina grazzja illi dejjem naġixxu skont id-dawl li jogħġbok tilluminana bih. Ħa nkunu prudenti tant illi t-tagħrif miksub, imħaddan fi qlubna, insarrfuh f’għemil ġust. F’isem Ibnek Ġesù.”
Comments